အပ်ဳိစင္ေလးမ်ားအတြက္ သိေကာင္းစရာ (၉)
ေဒၚေလးမာန္
ဒီေန႔ သူငယ္ခ်င္း က်မအိမ္ကို ေရာက္လာေတာ့ က်မ မိတ္ေဆြငယ္ေလးမ်ားရိွရာ သူမအိမ္သုိ႔ အတူတကြ ကားစီးလာခဲ့သည္။ သူမအိမ္ႏွင့္ က်မအိမ္မွာ ကားမွတ္တိုင္ ၇ မွတ္တိုင္ေလာက္သာ သြားရသည္။ ကားေပၚေရာက္ေတာ့ သူမက ...
“မာန္ရယ္ ရွင့္ကို တစ္ခုေျပာရအံုးမယ္ သိလား။ သမီးတို႔နဲ႔ ရွင္ေဆြးေႏြးေနတာေတြကုိ တခ်ဳိ႕သူေတြက ေ၀ဖန္ေနၾကတယ္တဲ့။”
“ဟင္ ဘာျဖစ္လို႔လဲ” က်မ အမွန္တကယ္ပင္ အံ့ၾသသြားရသည္။
“ေၾသာ္ ကေလးေတြကုိ မ်ဳိးပြားအဂၤါ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ နားလည္ေအာင္ ေျပာေပးေနတယ္လို႔ မထင္ပဲနဲ႔ လိင္မႈဆိုင္ရာ စိတ္၀င္စားစရာေတြကို ကေလးေတြကုိ ေျပာေနတယ္လုိ႔ ေျပာေနၾကတယ္တဲ့”
“အင္း ... အဲဒါခက္တယ္။ ငါတို႔ျမန္မာျပည္မွာ ဒီအေၾကာင္းေတြကုိ မေျပာသင့္ဘူး။ မေျပာရဘူးလုိ႔ ထင္ေနတာ။ ဒီေတာ့ သမီးမိန္းကေလး၊ အမ်ဳိးသမီးေတြက မ်ဳိးပြားအဂၤါ က်န္းမာေရးကို နားမလည္ၾကေတာ့ မထိန္းသိမ္း၊ မကာကြယ္ႏုိင္ၾကဘူးဟယ္။ ၿပီးေတာ့လည္း ျပႆနာက မသိလို႔ မကာကြယ္ေတာ့ ဒုကၡေရာက္တယ္ ဒီေတာ့ပိုဆုိးတာ။ နားလည္တာ သိတာက နားမလည္တာ မသိတာနဲ႔ စာရင္ ပိုေကာင္းတာပဲ မဟုတ္လားဟင္။ သူမ်ားႏုိင္ငံမွာဆိုရင္ နားလည္ဖုိ႔သိဖို႔ကို ၁၃ ႏွစ္ကတည္းကစၿပီး အေျခခံသင္ေပးၾကတာ”
“ေအးေလ၊ ငါကေတာ့ၾကားရင္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ရွင္းျပေပးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရွင့္လုိေတာ့ အက်ယ္တ၀င့္ မရွင္းျပတတ္ဘူးေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ရွင့္ကုိေျပာျပရတာ၊ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္မသြားနဲ႔အံုး။ ကေလးေတြက အရမ္းစိတ္၀င္စားၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ အျပန္အလွန္ ေျပာေနၾကတာေနာ္။ ေဆြးေႏြးတာေလးေတြ ရပ္မပစ္လုိက္နဲ႔။”
“ေၾသာ္... ေစတနာအက်ဳိးဆုိတာ ငါယံုပါတယ္။ တန္ဖိုးထားၿပီး ေလးစားတတ္တဲ့ ကေလးေတြကိုေတာ့ ငါဘယ္ပစ္ထားပါ့မလား...ေျပာၾကတဲ့သူေတြက ဒုိ႔တေတြရဲ့ အေျခခံ ေဆြးေႏြးခ်က္ေလးေတြ သိမွမသိတာ ဒီေတာ့ ဒီလိုပဲေျပာမွာေပါ့။”
“ေအးပါ ရွင့္ကို က်မယံုပါတယ္၊ ရွင္က ဘယ္ေတာ့မွ ေနာက္မဆုတ္တတ္ဘူး ဆုိတာေလ။”
“ဟင္း ဟင္း ဟင္း”
ႏွစ္ေယာက္သား ရယ္ေမာရင္း ကားမွတ္တိုင္မွဆင္း၍ သူငယ္ခ်င္းအိမ္ (က်မမိတ္ေဆြငယ္ေလးမ်ား ရွိသည့္ စကား၀ုိင္းလုပ္ေနက် ေနရာ) သုိ႔ လမ္းေလွ်ာက္လာခဲ့ရင္း ရယ္ေမာစရာ အေၾကာင္းအရာမ်ား ေျပာလာၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ မိမိ၏ စိတ္ထဲတြင္ေတာ့ အင္း... ပတ္၀န္းက်င္ရဲ့ ထင္ျမင္ခ်က္ကိုေတာ့ နားလည္မႈရေအာင္ နည္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ေတာ့ ႀကိဳးစားၾကည့္အံုးမွပဲဟု မွတ္ထားလုိက္သည္။ မိမိႏွင့္ပတ္၀န္းက်င္၏ ဆက္စပ္မႈကုိမိမိအေနျဖင့္ နားလည္မႈမလြဲလိုပါ။ မိမိတို႔ႏွစ္ေယာက္ ေရာက္သြားေတာ့ ကေလးမ်ားက၀ုိင္း၍ “ဘယ္တစ္ေယာက္ ဖက္ရွင္ပုိလွလဲ” ဟု ၀ိုင္းေနာက္ေျပာင္ရင္း ေနရာယူလုိက္ၾကသည္။ ၀မ္းသာအားရႏွင္ ့ႀကိဳဆိုတတ္ေသာ ဒီကေလးမ်ားကို နည္းမွန္လမ္းမွန္ကို သိေစခ်င္သည့္ “ေစတနာ ေရာင္ျပန္ဟပ္ျခင္း” ဟုသာ ခပ္တည္တည္ႏွင့္ ကုိယ့္ဖက္ကိုယ္ ေတြးပစ္လုိက္သည္။ ကေလးမ်ားက “ဒီေန႔ ဧည့္သည္မပါဘူးလား” ဟုေမးေသာေၾကာင့္...
“ေအးကြယ္ မပါေတာ့ဘူး၊ ဘယ္လုိလဲ ေဒၚေလးမာန္ စကားေျပာမွာကုိ နားမေထာင္ခ်င္ေတာ့ဘူး ထင္တယ္”
“ဟာ မဟုတ္ပါဘူး ေဒၚေလးရဲ့၊ တုတုကေတာင္ ေဒၚေလးမာန္ ဒီတစ္ပတ္ ဘယ္သူ႔မွ မေခၚလာပဲ တစ္ေယာက္တည္းေျပာရင္ ေကာင္းမယ္တဲ့။”
မိမိသူငယ္ခ်င္းက ခပ္လွမ္းလွမ္းမွ ထုိင္ရင္း ပခံုးတြန္႔ ၿပံဳးစိစိႏွင့္ ၾကည့္သည္ကုိ အမွတ္တမဲ့ လွမ္းျမင္လုိက္ေတာ့ မိမိအနည္းငယ္ၿပံဳးရင္း
“ဟုတ္ပါၿပီကြယ္ အားေပးတဲ့သူေတြအတြက္ ေဒၚေလးမာန္ အားေမြးထားပါတယ္။ ဒီေန႔ေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့အပတ္က ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းရဲ့အဆက္ေပါ့။ ကဲ ဒီမွာၾကည့္...”
“အဲဒါဘာပံုလဲဟင္”
“ေၾသာ္ နင္ကလည္း ေလာလိုက္တာ ေဒၚေလးမာန္ေျပာမွာေပါ့”။ မိမိအနည္းငယ္ၿပံဳးလုိက္ၿပီး...
“အဲဒါကုိ ေနာ္ပလပ္လို႔ေခၚတယ္။ ေတြ႔လား ေဆးအပ္ေသးေသးေလး”
“ဟုတ္ ေတြ႔ပါတယ္ ေဒၚေလး”
“အင္း အဲဒါကုိ လက္ေမာင္းအေရျပားေအာက္ကုိ ထုိးသြင္းရတာေလ”
“ဟယ္ ေၾကာက္စရာႀကီး နာေတာ့မွာပဲ၊ ဒါလည္း တမ်ဳိးပဲလား” ဟု တစ္ေယာက္က အာေမဋိတ္သံႏွင့္ ေမးေတာ့...
“ဟုတ္တယ္ကြယ့္၊ ဒါေပမဲ့ ဒီအတိုင္းေတာ့ အဲဒီ ေနာ္ပလပ္လို႔ေခၚတဲ့ အေရျပားေအာက္ သေႏၶတားနည္းကို ဒီအတိုင္း ဘယ္ထိုးထည့္မလဲကြယ္။ မနာက်င္ေအာင္ ထံုေဆးထုိးၿပီးမွ ထိုးသြင္းရမွာေပါ့။ ဒါေလးကေတာ့ ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ကုိယ္၀န္မေဆာင္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တာေပါ့ကြယ္”
“အမေလး တစ္လ တစ္ႀကိမ္သာ ထည့္ရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လက္ေမာင္းဒါဏ္ရာေတြနဲ႔ လက္ျပတ္၀တ္လုိ႔ လွေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ခပ္ေနာက္ေနာက္ ၀င္ေျပာလိုက္မွ...
“အိုး မဟုတ္ဘူးေလကြယ္။ ဒါက ၅ ႏွစ္အထိခံတာမ်ဳိး၊ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အိမ္ေထာင္သည္ေတြထဲမွာ အေျခအေနအရ ကေလးယူဖို႔ အဆင္မေျပေသးတဲ့အခါ ေသခ်ာစနစ္တက်နဲ႔ စီမံကိန္းနဲ႔ လုပ္တဲ့သူေတြအတြက္ အက်ဳိးရိွတာေပါ့ေလ”
“၅ ႏွစ္ခံတာဆိုေတာ့ ၃ ႏွစ္နဲ႔လည္း ယူလုိ႔ရလား” ဟု တစ္ေယာက္ေမးလုိက္ေတာ့ ေနာက္တစ္ေယာက္ကလည္း ခ်က္ျခင္းပင္။ “ကေလးယူဖုိ႔မေတြးနဲ႔ ရည္းစားရေအာင္ အရင္လုပ္လုိက္အံုး” ။
“ေဟ့ ရည္းစားမ်ား လုိခ်င္ရင္ လြယ္လြယ္ေလး။ ဒီမွာ ႀကိဳတင္စီမံကိန္းေတြ ရိွထားၿပီးရင္ တဆင့္ၿပီး တဆင့္လာမယ္၊ ဗဟုသုတ ယူေနတာ” ဟု မခံခ်င္စြာ တံု႔ျပန္ေနသည္ကုိ မိမိ စကားျဖတ္ေပးလုိက္ရသည္။
“ကဲပါ ေဒၚေလးေျပာမယ္... ၅ ႏွစ္ခံဆိုေပမယ့္ မလိုခ်င္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ ျဖဳတ္လုိက္လို႔ ရတယ္ေလ။ ဒါေပမဲ့ ၃ ႏွစ္မွာယူမယ္ဆိုရင္ ၂ ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ျဖဳတ္ထားလိုက္ရမယ္။ သူက အာနိသင္ျပင္းေတာ့ တစ္ႏွစ္ေလာက္အထိ က်န္ေနႏုိင္လို႔ပဲ”
“ေၾသာ္ သူကေရာ ဆိုးက်ဳိးေတြရိွလားဟင္”
မိမိကိုေမးလာေသာ ေကာင္မေလးကုိ ခ်က္ျခင္းမွတ္မိလိုက္သည္။ တခါက အေမအား သေႏၶတားနည္းကုိ ကူညီေပးခဲ့သူ၊ ခုလည္း အေမကိုေျပာျပအံုးမယ္ထင္ပါရဲ့။
“ရိွတယ္ကြယ့္၊ ေနာ္ပလပ္ကို ထည့္ထားၿပီဆိုရင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ့ ကုိယ္ေပၚမွာ အစက္အေျပာက္ ျဖစ္ေပၚလာတတ္တယ္။ သာမန္ထက္ လြန္ကဲတဲ့ ေသြးသြန္မႈေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေခါင္းကိုက္တာေတြ၊ မူးေ၀ေအာ့အန္တာေတြ၊ ၀က္ၿခံေပါက္တာေတြ အျပင္ သားျမတ္နာက်င္ၿပီး စိတ္ညွိဳးငယ္တာ၊ စိတ္ဂဏွာ မၿငိမ္ျဖစ္တာတို႔ ျဖစ္ေပၚတတ္တယ္။ တခါတေလ ေဆးႁပြန္သြင္းထားတဲ့ ေနရာတ၀ုိက္မွာ ယားယံၿပီး မခံမရပ္ႏုိင္ေအာင္ နာတာ (သုိ႔) အနာေပါက္တာတို႔ ျဖစ္တတ္တယ္” ။
“ဟင္း... ဆိုးက်ဳိးေတြ အမ်ားႀကီးပဲေနာ္၊ မိန္းကေလးေတြ သနားပါတယ္။ ကေလးမလိုခ်င္ေသးလုိ႔ တခုခု ကာကြယ္ရင္ေတာင္မွ ဒဏ္ကခံရအံုးမယ္ေနာ္”
တကယ္ပင္ ကိုယ္ခ်င္းစာနာစြာ ေတြးေနေသာ ကေလးမေလးမ်က္ႏွာ ေလးနက္တည္ၾကည္မႈကို ေတြ႔လုိက္ရ၍ မိမိလည္း စကားဆက္လုိက္သည္။ က်န္သည့္သူမ်ားကလည္း သူမစကားကုိ ေထာက္ခံေသာအားျဖင့္ “အင္းေလ” ဟု အသံျပဳသံကို ၾကားလုိက္ရသည္။
“ဒါေၾကာင့္ သေႏၶတားမယ္လုိ႔ စဥ္းစားရင္ ဆိုးက်ဳိး ေကာင္းက်ဳိးေတြကုိ သိထားရမွာျဖစ္သလုိ၊ ဆရာ၀န္နဲ႔လည္း တုိင္ပင္သင့္တယ္။ ကုိယ္တုိင္ကလည္း ဘာေရာဂါေတြ ရိွသလဲဆုိတာကို သိထားရမယ္ေလ” အားလံုး တိတ္ဆိတ္ေန၍ အကဲခတ္ၾကည့္လုိက္ရာ စိတ္၀င္စားဟန္လည္း ျပေနသည္ကုိ ျမင္ရ၍ စကားဆက္လုိက္သည္။
“ဥပမာ - ကေလးေမြးထားၿပီး ကေလး ဆက္မလုိခ်င္ေတာ့ဘူးဆိုၿပီး ခ်က္ျခင္း ထည့္ထားလုိက္တာမ်ဳိး လုပ္လုိ႔မရဘူး၊ သီတင္း (၆) ပတ္ေစာင့္ၿပီးမွ ေနာ္ပလပ္ကို အသံုးျပဳရတာ၊ ကေလးရိွမရိွ ဆိုတာလည္း စစ္ေဆးၿပီးမွ လုပ္ရမယ္၊ ကိုယ္၀န္ရိွေနမွန္း မသိပဲ ထည့္လုိက္ရင္လည္း ျပႆနာျဖစ္ႏုိင္တယ္ေလ။ ေနာက္ အမ်ဳိးသမီးမွာ အသည္းေရာဂါ ရိွရင္ျဖစ္ေစ ေသြးခဲတတ္တဲ့ ေရာဂါသမိုင္းေၾကာင္း ရိွရင္ျဖစ္ေစ၊ ဓမၼတာရာသီ ေဖာက္ျပန္တဲ့ပံုစံ ဆိုးဆုိး၀ါး၀ါး ရိွတတ္ရင္ျဖစ္ေစ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ ျဖစ္ရင္ျဖစ္ေစ ဒီေနာ္ပလပ္ေလးကို မသံုးသင့္ဘူးေပါ့ကြယ္”
“ဓမၼတာရာသီ ေဖာက္ျပန္တယ္္ဆိုတာ ဘာလဲဟင္ ေဒၚေလး”
“ကဲ ဘယ္သူသိလဲ ေျပာပါအံုး” ဆရာ၀န္မႀကီးလုပ္မွာဟုေျပာသူက
“ရာသီလာရင္ ေသြးဆင္းတာ မ်ားတဲ့အခါမ်ား၊ နည္းတဲ့အခါနည္းၿပီး ရာသီမမွန္တာတို႔၊ ေခါင္းမူးၿပီး ရာသီေကာင္းေကာင္း မဆင္းတာတို႔၊ စိတ္တိုတာတို႔ေပါ့ဟ၊ ဟုတ္တယ္ မဟုတ္လားဟင္ ေဒၚေလး”
ဆရာမႀကီးေလသံႏွင့္ ေျပာၿပီး ခ်က္ျခင္းမိမိဆီမွ အတည္ျပဳခ်က္ယူေသာ သူမေလးကုိ ေခါင္းၿငိမ့္ေထာက္ခံရင္း သူမအားသေဘာက်၍ အနည္းငယ္ အသံထြက္ရယ္ေမာမိေတာ့
“ဟင္း သမီးေျပာတာ ဘာလိုသြားလဲ” ဟု မ်က္ႏွာငယ္ေလးႏွင့္ ေမးလာျပန္သည္။
“မလိုပါဘူးကြယ္၊ သမီးေျပာတာဟုတ္ပါတယ္”။ “ကဲ ... ေမးစရာရိွေသးလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ေျပာခ်င္တာရိွေသးလား” ဟု အေလးအနက္ေမးလုိက္ေတာ့ တစ္ေယာက္က
“သမီးေတာ့ ခုမွပဲ မိန္းမေတြ ဘ၀ကို သိရေတာ့တယ္” ဟု ေလးေလးနက္နက္ ေျပာလာေတာ့ က်န္သူမ်ားကလည္း ၿငိမ္သက္စြာ ေထာက္ခံေနၾကသည္။ မိမိလည္း စကားဆက္မွျဖစ္မည္ဟု စဥ္းစားလုိက္ၿပီး
“သမီးတုိ႔ကို ဒီေန႔ေျပာျပခ်င္တာ ႏွစ္မ်ဳိးေလ။ ခုန ေနာ္ပလပ္အေၾကာင္း ေျပာၿပီးသြားၿပီ။ ဒီတခါေတာ့ အိုင္ယူဒီ လုိ႔ေခၚတဲ့ ေနာက္ထပ္တစ္မ်ဳိးအေၾကာင္း ေျပာျပမယ္။ ေရာ့... ဒီပံုေလးေတြေ၀ၿပီး ၾကည့္လိုက္ပါအံုး။ ဒါကေတာ့ အိုင္ယူဒီလုိ႔ေခၚတဲ့ သားအိမ္ထဲမွာ သေႏၶတားပစၥည္းထည့္သြင္းတာေလးေပါ့။ သူက ပလပ္စတစ္ပုိင္း တစ္ခုပဲေလ။ ပဋိသေႏၶတားတဲ့အခါမွာ သားအိမ္အတြင္း သားဥႁပြန္မွာ ယာယီအခုိက္အတန္႔ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ဖန္တီးေပးႏိုင္တဲ့အရာေပါ့”
“အုိင္ယူဒီ ကဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ခံလဲဟင္”
“သူ႔ကိုေတာ့ ၃ ႏွစ္ကေန ၈ ႏွစ္အထိသံုးလုိ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ အိုင္ယူဒီမွာ အမ်ဳိးအစားရိွတယ္။ ေဒၚေလးေတာ့ အဲဒါေတြ အားလံုးစံုစံုလင္လင္ မရိွဖူးေသးဘူး။ ဆိုလိုတာက အမ်ဳိးအစားေပၚလုိက္ၿပီး တာရွည္သံုးႏိုင္တာေတြလည္း ရိွတယ္ဆိုပါေတာ့”
“ေဒၚေလး... ဒါက ႀကိဳးေလးပါတယ္ေနာ္”
“ေၾသာ္... ဟုတ္တယ္၊ ေဒၚေလး ေျပာျပရအံုးမယ္၊ အိုင္ယူဒီကိုသံုးရင္ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ သန္႔ရွင္းတဲ့ အေနအထားျဖစ္မွ ထည့္သြင္းသင့္တယ္တဲ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ သားအိမ္ မေတာ္တဆ စုတ္ၿပဲၿပီး ေရာဂါပုိး၀င္တာေတြ ျဖစ္တတ္လို႔ပဲ။ သမီးတို႔ကို ေျပာျပထားၿပီးၿပီေနာ္၊ သားအိမ္ရဲ့ ေသးငယ္ပံု၊ ဒီေတာ့ သားအိမ္ထဲမွာ ထည့္တဲ့ ပစၥည္းကေတာ့ ေသခ်ာဂရုစုိက္မွရမွာေပါ့”
“ေနာက္တစ္ခုက အမ်ဳိးသမီးအေနနဲ႔ အုိင္ယူဒီ ထည့္သြင္းၿပီး ႏွစ္ရက္အတြင္း ကာမဆက္ဆံတာေတြ မျပဳသင့္ဘူး။ ကုိယ့္က်န္းမာေရး အတြက္လည္း က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းေတြဆီ အခိ်န္မွန္မွန္ သြားေရာက္ၿပီး ေဆးစစ္မႈကို ခံယူတာမ်ဳိးလုပ္ရမယ္။ ႏို႔တုိက္မိခင္ေတြ အတြက္ေတာ့ စိတ္ခ်လက္ခ် အသံုးျပဳလုိ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ အိုင္ယူဒီ ကိုထည့္မယ္ဆိုရင္ မီးဖြားၿပီး သီတင္းေျခာက္ပတ္အထိ ေစာင့္ၿပီးမွထည့္ရမယ္”
“သူက ဆိုးက်ဳိးမရိွဘူးလားဟင္”
“ရိွတာေပါ့ကြယ္၊ အဲဒါကေတာ့ တစ္ခ်က္ပါပဲ။ လစဥ္ေသြးဆင္းတာ မ်ားတာမ်ဳိးနဲ႔ အနာေတြ ပုိမိုျဖစ္ပြားတတ္တာပါပဲ”
“ဘယ္လုိလူေတြက အသံုးမျပဳသင့္ဘူးလဲ ဟင္”
“ဟယ္ နင္ကလဲ ေျပာမွာေပါ့၊ ေလာလုိက္တာ”
“ဟာ သိခ်င္လွၿပီ။ ငါနဲ႔ကိုက္ မကုိက္စဥ္းစားရမယ္ေလ”
၀ါးကနဲပြဲက်သြားေတာ့ သူမေလးတုိ႔ကို ၾကည့္ရင္း အင္း ... ဒီေန႔ေတာ့ အပ်င္းေျပစရာေလး တစ္ခါေလာက္ ျဖစ္သြားသားပဲဟု ေတြးလုိက္ရင္း လုိက္လံရယ္ေမာေပးလုိက္ကာ အေနာက္အေျပာင္ ေျပာတတ္ေသာ ကေလးမေလးမ်ားကို ၾကည့္ရင္း မိမိ ေက်နပ္လုိက္မိသည္။
“မသံုးသင့္တဲ့ သူေတြကေတာ့ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးမွာ လိင္ဆက္ဆံဖက္ တစ္ဦးထက္မကရိွေနတာမ်ဳိးဆိုရင္ တင္ပဆံုဂြင္အတြင္းမွာ ေရာင္ယမ္းတတ္တဲ့ေရာဂါလိုမ်ဳိး အႏၱရာယ္လည္း ရိွတတ္တယ္”
“ေဟာေတာ့ .. မိန္းမေတြမွာ တစ္ေယာက္ထက္ မကတဲ့ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ေတြ ရိွတတ္တယ္လား” ဟု အံံ့ၾသသလုိ ေမးလာေတာ့ မိမိ မေျပာခင္ က်န္တစ္ေယာက္က “ဟ... ရိွတာေပါ့၊ နင္ကလည္း” ဟု အစခ်ီလုိက္သူကုိ မိမိအပါအ၀င္ အားလံုးက ၀ိုင္းၾကည့္လုိက္ေတာ့ “ျပည့္တန္ဆာေတြေလ” ဟု စကားကို အဆံုးသတ္လုိက္သည္။
“ဟင္း ...” ဟု မိမိသက္ျပင္းခ်လုိက္ၿပီး...
“အင္း...သမီးတုိ႔ကို ေနာက္မွ ျပည့္တန္ဆာ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းကုိ အခိ်န္ရမွ ေဆြးေႏြးေပးအံုးမယ္၊ ဒါေပမဲ့ ႀကံဳတုန္း တစ္ခုေလာက္ေျပာလုိက္မယ္၊ ႏုိင္ငံတကာမွာ ခုျပည့္တန္ဆာလုိ႔ မေခၚေတာ့ဘူးကြယ့္။ အဲဒီ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ခႏၶာကုိယ္နဲ႔ရင္းၿပီး အလုပ္လုပ္သူေတြလို႔ သတ္မွတ္လာၾကတယ္။ ေနာက္ အဲလုိပဲ ႀကိဳးစားၿပီး လူသားခ်င္း နားလည္စာနာသူေတြက ေခၚေ၀ၚၾကတာပါပဲ”
“ဟာ ဘယ္လုိမွန္းလဲမသိဘူး။ ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ရင္းၿပီး လုပ္စားတာဆိုတာလဲ မေကာင္းပါဘူး”
“ကဲပါ ေဒၚေလး ေနာက္မွ အဲဒါေတြ ေျပာျပမယ္။ ခုနကိစၥ ျပန္ဆက္မယ္။ ေနာက္တစ္ခုက တခ်ဳိ႕အမ်ဳိးသမီးေတြက အိမ္ေထာင္မျပဳပဲ ကေလးယူၾကတာေတ ြရိွတယ္”
“အိမ္ေထာင္မျပဳပဲ ကေလးယူတာဆိုေတာ့ ဘယ္လုိႀကီးလဲဟင္”
“ေအးေနာ္”
တကယ္ပင္ နားမလည္စြာ ေမးၾကေသာသူတို႔ေလးေတြကို က်မၿပံဳးျပလုိက္ၿပီး ...
“ခုေခတ္က အိုင္တီေခတ္ကြဲ႔၊ ဒီေတာ့ ကေလးလိုခ်င္ရင္ အမ်ဳိးသားသုတ္ရည္ကို၀ယ္ၿပီး ဒါမွမဟုတ္လဲ လွဴထားတာ ရိွတယ္ဆိုရင္ အဲဒါနဲ႔ အမ်ဳိးသမီး မ်ဳိးဥနဲ႔ေပါင္းၿပီး ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္ထဲထည့္၊ သေႏၶေအာင္မွ သားအိမ္ထဲ ျပန္ထည့္ၿပီးေတာ့ ကုိယ္၀န္ေဆာင္တာေပါ့ကြယ္”
“ဟယ္ ... ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္ထဲမွာ သေႏၶေအာင္ေအာင္ လုပ္အံုးမွပဲ”
“အမေလး မ ကေလးခ်စ္သူႀကီး၊ နင္ေတာ့ေလ ေပါက္ေပါက္ရွာရွာဆို ေထာက္ခံတတ္တယ္ေနာ္”
၀ိုင္းရယ္ေမာလုိက္ၾကျပန္သည္။ ဒီတခါေတာ့ မိမိစကားမၿပီးေသး၍ ေနာက္ေျပာင္မႈေတြကို ျဖတ္လုိက္ရန္အတြက္...
“ကဲ... ေဒၚေလးမာန္ ေျပာတာ မၿပီးေသးဘူးေလကြယ္။ အဲလိုလုပ္ထားဖူးတဲ့ လူေတြမသံုးရဘူးတဲ့ေနာ္”
“ဟုတ္.... ဒါဆို သမီးေတာ့ သံုးလုိ႔မရဘူး” ဟု အရႊန္းေဖာက္လုိက္ေတာ့ အားလံုး ၀ုိင္းရယ္ၾကျပန္သည္။ မိမိလည္း တ၀ါး၀ါးပြဲက်ေနသူ သူမတို႔ႏွင့္အတူ ရယ္ေမာေနမိသည္။
“ေဟ့ ေနာက္ရိွေသးတယ္၊ အမ်ဳိးသမီးေတြ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရိွတဲ့သူေတြ၊ ဓမၼတာလာခါနီးမွာ အရမ္းနာတာ၊ ရာသီ ဆင္းေနခ်ိန္မွာလည္း သားအိမ္ေတြ ကုိက္ခဲနာက်င္တာေတြတို႔၊ ေသြးဆင္းတာ မ်ားလြန္းတာတို႔ကို မေျပာပဲ ထားတဲ့သူေတြဆိုရင္လည္း မသံုးသင့္ဘူးေပါ့”
“ကေလးလုိခ်င္တာနဲ႔ အိုင္ယူဒီကို ဖယ္လုိက္လို႔ရတာေပါ့ေနာ္”
“အင္း ဟုတ္တယ္၊ ကေလးလုိခ်င္ၿပီဆိုတာနဲ႔ ရာသီဆင္းေနတာျဖစ္ျဖစ္၊ ဆင္းၿပီးရင္ျဖစ္ျဖစ္ ဖယ္ရွားလုိက္လုိ႔ ရပါတယ္ကြယ့္ ... ။ ကဲ ေမးခ်င္တာရိွေသးရင္ ေမးေနာ္။ ေဒၚေလးဖက္က ေျပာျပတာေတာ့ၿပီးၿပီ။”
“အိုင္ယူဒီသံုးရင္ ဆိုးက်ဳိးေတြကေတာ့ နည္းတယ္ေနာ္ ေဒၚေလး”
“ဟုတ္တယ္ကြယ့္ ... ဒါေပမယ့္ သူက ေသခ်ာကၽြမ္းက်င္တဲ့သူနဲ႔ ထည့္သြင္းမွ ျဖစ္မွာကိုေတာ့ မေမ့နဲ႔၊ သမီးတို႔က ဘယ္သူ႔ကိုပဲ ဒီကိစၥေတြေျပာျပ ေျပာျပ ေဆးေတြသံုးရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္ပါမွ အသံုးျပဳဖုိ႔ မေမ့ၾကဖို႔ေတာ့ အၿမဲတမ္း ေျပာျပေနဖို႔လိုတယ္။ ေနာက္ ေကာင္းက်ဳိးကိုပဲ ေျပာၿပၿပီး ဆိုးက်ဳိးကို မေျပာပဲမေနနဲ႔ ဟုတ္ၿပီလား။ ေၾသာ္ ေဒၚေလးေမ့လုိ႔ကြယ့္၊ ႀကိဳးေလးက အၿမဲတမ္းက်ေနေတာ့ ဆီးသြားတဲ့အခါ သတိထားရတယ္ေနာ္”
“ဟုတ္ကဲ့ပါ ေဒၚေလး၊ သမီးေတာင္ ေနာက္ပုိင္းမွ သေဘာေပါက္တယ္။ သမီးတို႔နားက အစ္မႀကီးကေျပာတယ္၊ အပ်ဳိတုန္းက သူက ၀က္ၿခံလံုး၀ မေပါက္ဘူးတဲ့။ ခုေနာက္ပိုင္းမွ ျဖစ္လာတယ္လုိ႔ ေျပာတယ္၊ အဲဒါ ေဆးတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးစားတာ ထုိးတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္ေနာ္၊ သူက ကေလး ၂ ေယာက္ရၿပီး မယူေတာ့ဘူး”
“အင္း၊ အဲလုိ တရားေသတြက္လုိ႔ မရဘူးေလ၊ သူ တကယ္ ဘာလုပ္ထားလဲဆိုတာ သိမွျဖစ္မွာေပါ့။ ၀က္ၿခံေပါက္တာက အသားအေရ ညစ္ညမ္းလို႔လည္းျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဥပမာ၊ မ်က္ႏွာလိမ္း မိတ္ကပ္ေတြေၾကာင့္ ဒါမွမဟုတ္ ဖုံေတြထူထပ္တဲ့ ေနရာကျပန္လာၿပီး မသန္႔ရွင္းမိတာမ်ဳိး၊ တခုခုေပါ့ေလ၊ အသားအရည္ မသန္႔ရွင္းမိတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္ေလ။ ေနာက္တစ္ခုက ရာသီမမွန္တာမ်ဳိး၊ ၀မ္းခ်ဳပ္တာမ်ဳိးစသျဖင့္ေပါ့၊ အေၾကာင္းအရာေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ႏုိင္တာေပါ့”
“ကဲ သမီးတို႔ေရ မိန္းကေလးေတြရဲ့ က်န္းမာေရးကုိ တစ္မ်ဳိးၿပီးတစ္မ်ဳိး ေဆြးေႏြးမယ္ဆိုရင္ ၿပီးေတာင္ၿပီးမွာ မဟုတ္ဘူးကြယ့္၊ ဒီေန႔ေမးစရာမရိွဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေဒၚေလးတို႔ ေနာက္မွျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေဆြးေႏြးၾကတာေပါ့ေနာ္။ ဘာေတြေမးမလဲဆိုတာ စဥ္းစားပါအံုး။”
“တစ္ခုေလာက္ ေမးခ်င္ပါတယ္ ေဒၚေလး”
“တစ္ခုမဟုတ္ဘူး၊ အမ်ားႀကီးေမးလုိ႔ရတယ္၊ မဟုတ္ရင္ ေဒၚေလးမာန္လည္း ျပန္သြားအံုးမယ္” သူငယ္ခ်င္းမေလးကုိ ခ်စ္စဖြယ္မ်က္ေစာင္းေလးလွမ္းထုိးရင္း ...
“ဟုိေလ... သေႏၶတားေဆး မစားပဲ တခါတည္း သားသမီးမရတဲ့ နည္းမရိွဘူးလားဟင္”
“ဟယ္ နင့္ေမးပံုကလည္း ေယာက္်ားေတာ့ယူမယ္၊ ကေလးေတာ့မယူဘူးေပါ့” ဟု တစ္ေယာက္ကေမးလုိက္ေတာ့...
“ငါ့ အတြက္မဟုတ္ပါဘူး၊ ငါ့အေမအတြက္ဟဲ့၊ ေမေမကေမးခုိင္းထားလုိ႔”
“ေၾသာ္” ဟုဆို၍ ၿငိမ္က်သြားသည္။
“အင္း ရိွတာေပါ့သမီးရယ္၊ ေနာက္တစ္ပတ္ျပန္ဆံုရင္ ေျပာမယ္ေလ၊ ေဒၚေလးမာန္ ေျပာမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြထဲမွာ သားေၾကာျဖတ္တဲ့ အေၾကာင္းလည္းပါမယ္။ အဲဒါက လံုး၀ ကေလးျပန္မရတဲ့ နည္းေပါ့ကြယ္” ဟုဆို၍ မိမိစကားျဖတ္လုိက္သည္။
တစ္ေယာက္တစ္ေပါက္ ေနာက္ေျပာင္ေနၾကရင္း မိမိအား ကားဂိတ္သို႔ လုိက္လံပုိ႔ေပးေသာ ကေလးမ်ားကုိ ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးစြာ ႏႈတ္ဆက္ရင္းျပန္လာခဲ့သည္။ ရင္ထဲမွာေတာ့ ဒီကေန႔ေျပာလုိက္တဲ့ စကား၀ုိင္းက အေၾကာင္း သူတုိ႔ေလးေတြ ေသခ်ာနားလည္ပါေစဟု တုိးတိတ္စြာ ဆႏၵျပဳေနလိုက္သည္။
“မာန္ရယ္ ရွင့္ကို တစ္ခုေျပာရအံုးမယ္ သိလား။ သမီးတို႔နဲ႔ ရွင္ေဆြးေႏြးေနတာေတြကုိ တခ်ဳိ႕သူေတြက ေ၀ဖန္ေနၾကတယ္တဲ့။”
“ဟင္ ဘာျဖစ္လို႔လဲ” က်မ အမွန္တကယ္ပင္ အံ့ၾသသြားရသည္။
“ေၾသာ္ ကေလးေတြကုိ မ်ဳိးပြားအဂၤါ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ နားလည္ေအာင္ ေျပာေပးေနတယ္လို႔ မထင္ပဲနဲ႔ လိင္မႈဆိုင္ရာ စိတ္၀င္စားစရာေတြကို ကေလးေတြကုိ ေျပာေနတယ္လုိ႔ ေျပာေနၾကတယ္တဲ့”
“အင္း ... အဲဒါခက္တယ္။ ငါတို႔ျမန္မာျပည္မွာ ဒီအေၾကာင္းေတြကုိ မေျပာသင့္ဘူး။ မေျပာရဘူးလုိ႔ ထင္ေနတာ။ ဒီေတာ့ သမီးမိန္းကေလး၊ အမ်ဳိးသမီးေတြက မ်ဳိးပြားအဂၤါ က်န္းမာေရးကို နားမလည္ၾကေတာ့ မထိန္းသိမ္း၊ မကာကြယ္ႏုိင္ၾကဘူးဟယ္။ ၿပီးေတာ့လည္း ျပႆနာက မသိလို႔ မကာကြယ္ေတာ့ ဒုကၡေရာက္တယ္ ဒီေတာ့ပိုဆုိးတာ။ နားလည္တာ သိတာက နားမလည္တာ မသိတာနဲ႔ စာရင္ ပိုေကာင္းတာပဲ မဟုတ္လားဟင္။ သူမ်ားႏုိင္ငံမွာဆိုရင္ နားလည္ဖုိ႔သိဖို႔ကို ၁၃ ႏွစ္ကတည္းကစၿပီး အေျခခံသင္ေပးၾကတာ”
“ေအးေလ၊ ငါကေတာ့ၾကားရင္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ရွင္းျပေပးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရွင့္လုိေတာ့ အက်ယ္တ၀င့္ မရွင္းျပတတ္ဘူးေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ရွင့္ကုိေျပာျပရတာ၊ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္မသြားနဲ႔အံုး။ ကေလးေတြက အရမ္းစိတ္၀င္စားၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ အျပန္အလွန္ ေျပာေနၾကတာေနာ္။ ေဆြးေႏြးတာေလးေတြ ရပ္မပစ္လုိက္နဲ႔။”
“ေၾသာ္... ေစတနာအက်ဳိးဆုိတာ ငါယံုပါတယ္။ တန္ဖိုးထားၿပီး ေလးစားတတ္တဲ့ ကေလးေတြကိုေတာ့ ငါဘယ္ပစ္ထားပါ့မလား...ေျပာၾကတဲ့သူေတြက ဒုိ႔တေတြရဲ့ အေျခခံ ေဆြးေႏြးခ်က္ေလးေတြ သိမွမသိတာ ဒီေတာ့ ဒီလိုပဲေျပာမွာေပါ့။”
“ေအးပါ ရွင့္ကို က်မယံုပါတယ္၊ ရွင္က ဘယ္ေတာ့မွ ေနာက္မဆုတ္တတ္ဘူး ဆုိတာေလ။”
“ဟင္း ဟင္း ဟင္း”
ႏွစ္ေယာက္သား ရယ္ေမာရင္း ကားမွတ္တိုင္မွဆင္း၍ သူငယ္ခ်င္းအိမ္ (က်မမိတ္ေဆြငယ္ေလးမ်ား ရွိသည့္ စကား၀ုိင္းလုပ္ေနက် ေနရာ) သုိ႔ လမ္းေလွ်ာက္လာခဲ့ရင္း ရယ္ေမာစရာ အေၾကာင္းအရာမ်ား ေျပာလာၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ မိမိ၏ စိတ္ထဲတြင္ေတာ့ အင္း... ပတ္၀န္းက်င္ရဲ့ ထင္ျမင္ခ်က္ကိုေတာ့ နားလည္မႈရေအာင္ နည္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ေတာ့ ႀကိဳးစားၾကည့္အံုးမွပဲဟု မွတ္ထားလုိက္သည္။ မိမိႏွင့္ပတ္၀န္းက်င္၏ ဆက္စပ္မႈကုိမိမိအေနျဖင့္ နားလည္မႈမလြဲလိုပါ။ မိမိတို႔ႏွစ္ေယာက္ ေရာက္သြားေတာ့ ကေလးမ်ားက၀ုိင္း၍ “ဘယ္တစ္ေယာက္ ဖက္ရွင္ပုိလွလဲ” ဟု ၀ိုင္းေနာက္ေျပာင္ရင္း ေနရာယူလုိက္ၾကသည္။ ၀မ္းသာအားရႏွင္ ့ႀကိဳဆိုတတ္ေသာ ဒီကေလးမ်ားကို နည္းမွန္လမ္းမွန္ကို သိေစခ်င္သည့္ “ေစတနာ ေရာင္ျပန္ဟပ္ျခင္း” ဟုသာ ခပ္တည္တည္ႏွင့္ ကုိယ့္ဖက္ကိုယ္ ေတြးပစ္လုိက္သည္။ ကေလးမ်ားက “ဒီေန႔ ဧည့္သည္မပါဘူးလား” ဟုေမးေသာေၾကာင့္...
“ေအးကြယ္ မပါေတာ့ဘူး၊ ဘယ္လုိလဲ ေဒၚေလးမာန္ စကားေျပာမွာကုိ နားမေထာင္ခ်င္ေတာ့ဘူး ထင္တယ္”
“ဟာ မဟုတ္ပါဘူး ေဒၚေလးရဲ့၊ တုတုကေတာင္ ေဒၚေလးမာန္ ဒီတစ္ပတ္ ဘယ္သူ႔မွ မေခၚလာပဲ တစ္ေယာက္တည္းေျပာရင္ ေကာင္းမယ္တဲ့။”
မိမိသူငယ္ခ်င္းက ခပ္လွမ္းလွမ္းမွ ထုိင္ရင္း ပခံုးတြန္႔ ၿပံဳးစိစိႏွင့္ ၾကည့္သည္ကုိ အမွတ္တမဲ့ လွမ္းျမင္လုိက္ေတာ့ မိမိအနည္းငယ္ၿပံဳးရင္း
“ဟုတ္ပါၿပီကြယ္ အားေပးတဲ့သူေတြအတြက္ ေဒၚေလးမာန္ အားေမြးထားပါတယ္။ ဒီေန႔ေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့အပတ္က ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းရဲ့အဆက္ေပါ့။ ကဲ ဒီမွာၾကည့္...”
“အဲဒါဘာပံုလဲဟင္”
“ေၾသာ္ နင္ကလည္း ေလာလိုက္တာ ေဒၚေလးမာန္ေျပာမွာေပါ့”။ မိမိအနည္းငယ္ၿပံဳးလုိက္ၿပီး...
“အဲဒါကုိ ေနာ္ပလပ္လို႔ေခၚတယ္။ ေတြ႔လား ေဆးအပ္ေသးေသးေလး”
“ဟုတ္ ေတြ႔ပါတယ္ ေဒၚေလး”
“အင္း အဲဒါကုိ လက္ေမာင္းအေရျပားေအာက္ကုိ ထုိးသြင္းရတာေလ”
“ဟယ္ ေၾကာက္စရာႀကီး နာေတာ့မွာပဲ၊ ဒါလည္း တမ်ဳိးပဲလား” ဟု တစ္ေယာက္က အာေမဋိတ္သံႏွင့္ ေမးေတာ့...
“ဟုတ္တယ္ကြယ့္၊ ဒါေပမဲ့ ဒီအတိုင္းေတာ့ အဲဒီ ေနာ္ပလပ္လို႔ေခၚတဲ့ အေရျပားေအာက္ သေႏၶတားနည္းကို ဒီအတိုင္း ဘယ္ထိုးထည့္မလဲကြယ္။ မနာက်င္ေအာင္ ထံုေဆးထုိးၿပီးမွ ထိုးသြင္းရမွာေပါ့။ ဒါေလးကေတာ့ ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ကုိယ္၀န္မေဆာင္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တာေပါ့ကြယ္”
“အမေလး တစ္လ တစ္ႀကိမ္သာ ထည့္ရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လက္ေမာင္းဒါဏ္ရာေတြနဲ႔ လက္ျပတ္၀တ္လုိ႔ လွေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ခပ္ေနာက္ေနာက္ ၀င္ေျပာလိုက္မွ...
“အိုး မဟုတ္ဘူးေလကြယ္။ ဒါက ၅ ႏွစ္အထိခံတာမ်ဳိး၊ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အိမ္ေထာင္သည္ေတြထဲမွာ အေျခအေနအရ ကေလးယူဖို႔ အဆင္မေျပေသးတဲ့အခါ ေသခ်ာစနစ္တက်နဲ႔ စီမံကိန္းနဲ႔ လုပ္တဲ့သူေတြအတြက္ အက်ဳိးရိွတာေပါ့ေလ”
“၅ ႏွစ္ခံတာဆိုေတာ့ ၃ ႏွစ္နဲ႔လည္း ယူလုိ႔ရလား” ဟု တစ္ေယာက္ေမးလုိက္ေတာ့ ေနာက္တစ္ေယာက္ကလည္း ခ်က္ျခင္းပင္။ “ကေလးယူဖုိ႔မေတြးနဲ႔ ရည္းစားရေအာင္ အရင္လုပ္လုိက္အံုး” ။
“ေဟ့ ရည္းစားမ်ား လုိခ်င္ရင္ လြယ္လြယ္ေလး။ ဒီမွာ ႀကိဳတင္စီမံကိန္းေတြ ရိွထားၿပီးရင္ တဆင့္ၿပီး တဆင့္လာမယ္၊ ဗဟုသုတ ယူေနတာ” ဟု မခံခ်င္စြာ တံု႔ျပန္ေနသည္ကုိ မိမိ စကားျဖတ္ေပးလုိက္ရသည္။
“ကဲပါ ေဒၚေလးေျပာမယ္... ၅ ႏွစ္ခံဆိုေပမယ့္ မလိုခ်င္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ ျဖဳတ္လုိက္လို႔ ရတယ္ေလ။ ဒါေပမဲ့ ၃ ႏွစ္မွာယူမယ္ဆိုရင္ ၂ ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ျဖဳတ္ထားလိုက္ရမယ္။ သူက အာနိသင္ျပင္းေတာ့ တစ္ႏွစ္ေလာက္အထိ က်န္ေနႏုိင္လို႔ပဲ”
“ေၾသာ္ သူကေရာ ဆိုးက်ဳိးေတြရိွလားဟင္”
မိမိကိုေမးလာေသာ ေကာင္မေလးကုိ ခ်က္ျခင္းမွတ္မိလိုက္သည္။ တခါက အေမအား သေႏၶတားနည္းကုိ ကူညီေပးခဲ့သူ၊ ခုလည္း အေမကိုေျပာျပအံုးမယ္ထင္ပါရဲ့။
“ရိွတယ္ကြယ့္၊ ေနာ္ပလပ္ကို ထည့္ထားၿပီဆိုရင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ့ ကုိယ္ေပၚမွာ အစက္အေျပာက္ ျဖစ္ေပၚလာတတ္တယ္။ သာမန္ထက္ လြန္ကဲတဲ့ ေသြးသြန္မႈေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေခါင္းကိုက္တာေတြ၊ မူးေ၀ေအာ့အန္တာေတြ၊ ၀က္ၿခံေပါက္တာေတြ အျပင္ သားျမတ္နာက်င္ၿပီး စိတ္ညွိဳးငယ္တာ၊ စိတ္ဂဏွာ မၿငိမ္ျဖစ္တာတို႔ ျဖစ္ေပၚတတ္တယ္။ တခါတေလ ေဆးႁပြန္သြင္းထားတဲ့ ေနရာတ၀ုိက္မွာ ယားယံၿပီး မခံမရပ္ႏုိင္ေအာင္ နာတာ (သုိ႔) အနာေပါက္တာတို႔ ျဖစ္တတ္တယ္” ။
“ဟင္း... ဆိုးက်ဳိးေတြ အမ်ားႀကီးပဲေနာ္၊ မိန္းကေလးေတြ သနားပါတယ္။ ကေလးမလိုခ်င္ေသးလုိ႔ တခုခု ကာကြယ္ရင္ေတာင္မွ ဒဏ္ကခံရအံုးမယ္ေနာ္”
တကယ္ပင္ ကိုယ္ခ်င္းစာနာစြာ ေတြးေနေသာ ကေလးမေလးမ်က္ႏွာ ေလးနက္တည္ၾကည္မႈကို ေတြ႔လုိက္ရ၍ မိမိလည္း စကားဆက္လုိက္သည္။ က်န္သည့္သူမ်ားကလည္း သူမစကားကုိ ေထာက္ခံေသာအားျဖင့္ “အင္းေလ” ဟု အသံျပဳသံကို ၾကားလုိက္ရသည္။
“ဒါေၾကာင့္ သေႏၶတားမယ္လုိ႔ စဥ္းစားရင္ ဆိုးက်ဳိး ေကာင္းက်ဳိးေတြကုိ သိထားရမွာျဖစ္သလုိ၊ ဆရာ၀န္နဲ႔လည္း တုိင္ပင္သင့္တယ္။ ကုိယ္တုိင္ကလည္း ဘာေရာဂါေတြ ရိွသလဲဆုိတာကို သိထားရမယ္ေလ” အားလံုး တိတ္ဆိတ္ေန၍ အကဲခတ္ၾကည့္လုိက္ရာ စိတ္၀င္စားဟန္လည္း ျပေနသည္ကုိ ျမင္ရ၍ စကားဆက္လုိက္သည္။
“ဥပမာ - ကေလးေမြးထားၿပီး ကေလး ဆက္မလုိခ်င္ေတာ့ဘူးဆိုၿပီး ခ်က္ျခင္း ထည့္ထားလုိက္တာမ်ဳိး လုပ္လုိ႔မရဘူး၊ သီတင္း (၆) ပတ္ေစာင့္ၿပီးမွ ေနာ္ပလပ္ကို အသံုးျပဳရတာ၊ ကေလးရိွမရိွ ဆိုတာလည္း စစ္ေဆးၿပီးမွ လုပ္ရမယ္၊ ကိုယ္၀န္ရိွေနမွန္း မသိပဲ ထည့္လုိက္ရင္လည္း ျပႆနာျဖစ္ႏုိင္တယ္ေလ။ ေနာက္ အမ်ဳိးသမီးမွာ အသည္းေရာဂါ ရိွရင္ျဖစ္ေစ ေသြးခဲတတ္တဲ့ ေရာဂါသမိုင္းေၾကာင္း ရိွရင္ျဖစ္ေစ၊ ဓမၼတာရာသီ ေဖာက္ျပန္တဲ့ပံုစံ ဆိုးဆုိး၀ါး၀ါး ရိွတတ္ရင္ျဖစ္ေစ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ ျဖစ္ရင္ျဖစ္ေစ ဒီေနာ္ပလပ္ေလးကို မသံုးသင့္ဘူးေပါ့ကြယ္”
“ဓမၼတာရာသီ ေဖာက္ျပန္တယ္္ဆိုတာ ဘာလဲဟင္ ေဒၚေလး”
“ကဲ ဘယ္သူသိလဲ ေျပာပါအံုး” ဆရာ၀န္မႀကီးလုပ္မွာဟုေျပာသူက
“ရာသီလာရင္ ေသြးဆင္းတာ မ်ားတဲ့အခါမ်ား၊ နည္းတဲ့အခါနည္းၿပီး ရာသီမမွန္တာတို႔၊ ေခါင္းမူးၿပီး ရာသီေကာင္းေကာင္း မဆင္းတာတို႔၊ စိတ္တိုတာတို႔ေပါ့ဟ၊ ဟုတ္တယ္ မဟုတ္လားဟင္ ေဒၚေလး”
ဆရာမႀကီးေလသံႏွင့္ ေျပာၿပီး ခ်က္ျခင္းမိမိဆီမွ အတည္ျပဳခ်က္ယူေသာ သူမေလးကုိ ေခါင္းၿငိမ့္ေထာက္ခံရင္း သူမအားသေဘာက်၍ အနည္းငယ္ အသံထြက္ရယ္ေမာမိေတာ့
“ဟင္း သမီးေျပာတာ ဘာလိုသြားလဲ” ဟု မ်က္ႏွာငယ္ေလးႏွင့္ ေမးလာျပန္သည္။
“မလိုပါဘူးကြယ္၊ သမီးေျပာတာဟုတ္ပါတယ္”။ “ကဲ ... ေမးစရာရိွေသးလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ေျပာခ်င္တာရိွေသးလား” ဟု အေလးအနက္ေမးလုိက္ေတာ့ တစ္ေယာက္က
“သမီးေတာ့ ခုမွပဲ မိန္းမေတြ ဘ၀ကို သိရေတာ့တယ္” ဟု ေလးေလးနက္နက္ ေျပာလာေတာ့ က်န္သူမ်ားကလည္း ၿငိမ္သက္စြာ ေထာက္ခံေနၾကသည္။ မိမိလည္း စကားဆက္မွျဖစ္မည္ဟု စဥ္းစားလုိက္ၿပီး
“သမီးတုိ႔ကို ဒီေန႔ေျပာျပခ်င္တာ ႏွစ္မ်ဳိးေလ။ ခုန ေနာ္ပလပ္အေၾကာင္း ေျပာၿပီးသြားၿပီ။ ဒီတခါေတာ့ အိုင္ယူဒီ လုိ႔ေခၚတဲ့ ေနာက္ထပ္တစ္မ်ဳိးအေၾကာင္း ေျပာျပမယ္။ ေရာ့... ဒီပံုေလးေတြေ၀ၿပီး ၾကည့္လိုက္ပါအံုး။ ဒါကေတာ့ အိုင္ယူဒီလုိ႔ေခၚတဲ့ သားအိမ္ထဲမွာ သေႏၶတားပစၥည္းထည့္သြင္းတာေလးေပါ့။ သူက ပလပ္စတစ္ပုိင္း တစ္ခုပဲေလ။ ပဋိသေႏၶတားတဲ့အခါမွာ သားအိမ္အတြင္း သားဥႁပြန္မွာ ယာယီအခုိက္အတန္႔ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ဖန္တီးေပးႏိုင္တဲ့အရာေပါ့”
“အုိင္ယူဒီ ကဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ခံလဲဟင္”
“သူ႔ကိုေတာ့ ၃ ႏွစ္ကေန ၈ ႏွစ္အထိသံုးလုိ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ အိုင္ယူဒီမွာ အမ်ဳိးအစားရိွတယ္။ ေဒၚေလးေတာ့ အဲဒါေတြ အားလံုးစံုစံုလင္လင္ မရိွဖူးေသးဘူး။ ဆိုလိုတာက အမ်ဳိးအစားေပၚလုိက္ၿပီး တာရွည္သံုးႏိုင္တာေတြလည္း ရိွတယ္ဆိုပါေတာ့”
“ေဒၚေလး... ဒါက ႀကိဳးေလးပါတယ္ေနာ္”
“ေၾသာ္... ဟုတ္တယ္၊ ေဒၚေလး ေျပာျပရအံုးမယ္၊ အိုင္ယူဒီကိုသံုးရင္ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ သန္႔ရွင္းတဲ့ အေနအထားျဖစ္မွ ထည့္သြင္းသင့္တယ္တဲ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ သားအိမ္ မေတာ္တဆ စုတ္ၿပဲၿပီး ေရာဂါပုိး၀င္တာေတြ ျဖစ္တတ္လို႔ပဲ။ သမီးတို႔ကို ေျပာျပထားၿပီးၿပီေနာ္၊ သားအိမ္ရဲ့ ေသးငယ္ပံု၊ ဒီေတာ့ သားအိမ္ထဲမွာ ထည့္တဲ့ ပစၥည္းကေတာ့ ေသခ်ာဂရုစုိက္မွရမွာေပါ့”
“ေနာက္တစ္ခုက အမ်ဳိးသမီးအေနနဲ႔ အုိင္ယူဒီ ထည့္သြင္းၿပီး ႏွစ္ရက္အတြင္း ကာမဆက္ဆံတာေတြ မျပဳသင့္ဘူး။ ကုိယ့္က်န္းမာေရး အတြက္လည္း က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းေတြဆီ အခိ်န္မွန္မွန္ သြားေရာက္ၿပီး ေဆးစစ္မႈကို ခံယူတာမ်ဳိးလုပ္ရမယ္။ ႏို႔တုိက္မိခင္ေတြ အတြက္ေတာ့ စိတ္ခ်လက္ခ် အသံုးျပဳလုိ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ အိုင္ယူဒီ ကိုထည့္မယ္ဆိုရင္ မီးဖြားၿပီး သီတင္းေျခာက္ပတ္အထိ ေစာင့္ၿပီးမွထည့္ရမယ္”
“သူက ဆိုးက်ဳိးမရိွဘူးလားဟင္”
“ရိွတာေပါ့ကြယ္၊ အဲဒါကေတာ့ တစ္ခ်က္ပါပဲ။ လစဥ္ေသြးဆင္းတာ မ်ားတာမ်ဳိးနဲ႔ အနာေတြ ပုိမိုျဖစ္ပြားတတ္တာပါပဲ”
“ဘယ္လုိလူေတြက အသံုးမျပဳသင့္ဘူးလဲ ဟင္”
“ဟယ္ နင္ကလဲ ေျပာမွာေပါ့၊ ေလာလုိက္တာ”
“ဟာ သိခ်င္လွၿပီ။ ငါနဲ႔ကိုက္ မကုိက္စဥ္းစားရမယ္ေလ”
၀ါးကနဲပြဲက်သြားေတာ့ သူမေလးတုိ႔ကို ၾကည့္ရင္း အင္း ... ဒီေန႔ေတာ့ အပ်င္းေျပစရာေလး တစ္ခါေလာက္ ျဖစ္သြားသားပဲဟု ေတြးလုိက္ရင္း လုိက္လံရယ္ေမာေပးလုိက္ကာ အေနာက္အေျပာင္ ေျပာတတ္ေသာ ကေလးမေလးမ်ားကို ၾကည့္ရင္း မိမိ ေက်နပ္လုိက္မိသည္။
“မသံုးသင့္တဲ့ သူေတြကေတာ့ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးမွာ လိင္ဆက္ဆံဖက္ တစ္ဦးထက္မကရိွေနတာမ်ဳိးဆိုရင္ တင္ပဆံုဂြင္အတြင္းမွာ ေရာင္ယမ္းတတ္တဲ့ေရာဂါလိုမ်ဳိး အႏၱရာယ္လည္း ရိွတတ္တယ္”
“ေဟာေတာ့ .. မိန္းမေတြမွာ တစ္ေယာက္ထက္ မကတဲ့ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ေတြ ရိွတတ္တယ္လား” ဟု အံံ့ၾသသလုိ ေမးလာေတာ့ မိမိ မေျပာခင္ က်န္တစ္ေယာက္က “ဟ... ရိွတာေပါ့၊ နင္ကလည္း” ဟု အစခ်ီလုိက္သူကုိ မိမိအပါအ၀င္ အားလံုးက ၀ိုင္းၾကည့္လုိက္ေတာ့ “ျပည့္တန္ဆာေတြေလ” ဟု စကားကို အဆံုးသတ္လုိက္သည္။
“ဟင္း ...” ဟု မိမိသက္ျပင္းခ်လုိက္ၿပီး...
“အင္း...သမီးတုိ႔ကို ေနာက္မွ ျပည့္တန္ဆာ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းကုိ အခိ်န္ရမွ ေဆြးေႏြးေပးအံုးမယ္၊ ဒါေပမဲ့ ႀကံဳတုန္း တစ္ခုေလာက္ေျပာလုိက္မယ္၊ ႏုိင္ငံတကာမွာ ခုျပည့္တန္ဆာလုိ႔ မေခၚေတာ့ဘူးကြယ့္။ အဲဒီ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ခႏၶာကုိယ္နဲ႔ရင္းၿပီး အလုပ္လုပ္သူေတြလို႔ သတ္မွတ္လာၾကတယ္။ ေနာက္ အဲလုိပဲ ႀကိဳးစားၿပီး လူသားခ်င္း နားလည္စာနာသူေတြက ေခၚေ၀ၚၾကတာပါပဲ”
“ဟာ ဘယ္လုိမွန္းလဲမသိဘူး။ ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ရင္းၿပီး လုပ္စားတာဆိုတာလဲ မေကာင္းပါဘူး”
“ကဲပါ ေဒၚေလး ေနာက္မွ အဲဒါေတြ ေျပာျပမယ္။ ခုနကိစၥ ျပန္ဆက္မယ္။ ေနာက္တစ္ခုက တခ်ဳိ႕အမ်ဳိးသမီးေတြက အိမ္ေထာင္မျပဳပဲ ကေလးယူၾကတာေတ ြရိွတယ္”
“အိမ္ေထာင္မျပဳပဲ ကေလးယူတာဆိုေတာ့ ဘယ္လုိႀကီးလဲဟင္”
“ေအးေနာ္”
တကယ္ပင္ နားမလည္စြာ ေမးၾကေသာသူတို႔ေလးေတြကို က်မၿပံဳးျပလုိက္ၿပီး ...
“ခုေခတ္က အိုင္တီေခတ္ကြဲ႔၊ ဒီေတာ့ ကေလးလိုခ်င္ရင္ အမ်ဳိးသားသုတ္ရည္ကို၀ယ္ၿပီး ဒါမွမဟုတ္လဲ လွဴထားတာ ရိွတယ္ဆိုရင္ အဲဒါနဲ႔ အမ်ဳိးသမီး မ်ဳိးဥနဲ႔ေပါင္းၿပီး ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္ထဲထည့္၊ သေႏၶေအာင္မွ သားအိမ္ထဲ ျပန္ထည့္ၿပီးေတာ့ ကုိယ္၀န္ေဆာင္တာေပါ့ကြယ္”
“ဟယ္ ... ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္ထဲမွာ သေႏၶေအာင္ေအာင္ လုပ္အံုးမွပဲ”
“အမေလး မ ကေလးခ်စ္သူႀကီး၊ နင္ေတာ့ေလ ေပါက္ေပါက္ရွာရွာဆို ေထာက္ခံတတ္တယ္ေနာ္”
၀ိုင္းရယ္ေမာလုိက္ၾကျပန္သည္။ ဒီတခါေတာ့ မိမိစကားမၿပီးေသး၍ ေနာက္ေျပာင္မႈေတြကို ျဖတ္လုိက္ရန္အတြက္...
“ကဲ... ေဒၚေလးမာန္ ေျပာတာ မၿပီးေသးဘူးေလကြယ္။ အဲလိုလုပ္ထားဖူးတဲ့ လူေတြမသံုးရဘူးတဲ့ေနာ္”
“ဟုတ္.... ဒါဆို သမီးေတာ့ သံုးလုိ႔မရဘူး” ဟု အရႊန္းေဖာက္လုိက္ေတာ့ အားလံုး ၀ုိင္းရယ္ၾကျပန္သည္။ မိမိလည္း တ၀ါး၀ါးပြဲက်ေနသူ သူမတို႔ႏွင့္အတူ ရယ္ေမာေနမိသည္။
“ေဟ့ ေနာက္ရိွေသးတယ္၊ အမ်ဳိးသမီးေတြ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရိွတဲ့သူေတြ၊ ဓမၼတာလာခါနီးမွာ အရမ္းနာတာ၊ ရာသီ ဆင္းေနခ်ိန္မွာလည္း သားအိမ္ေတြ ကုိက္ခဲနာက်င္တာေတြတို႔၊ ေသြးဆင္းတာ မ်ားလြန္းတာတို႔ကို မေျပာပဲ ထားတဲ့သူေတြဆိုရင္လည္း မသံုးသင့္ဘူးေပါ့”
“ကေလးလုိခ်င္တာနဲ႔ အိုင္ယူဒီကို ဖယ္လုိက္လို႔ရတာေပါ့ေနာ္”
“အင္း ဟုတ္တယ္၊ ကေလးလုိခ်င္ၿပီဆိုတာနဲ႔ ရာသီဆင္းေနတာျဖစ္ျဖစ္၊ ဆင္းၿပီးရင္ျဖစ္ျဖစ္ ဖယ္ရွားလုိက္လုိ႔ ရပါတယ္ကြယ့္ ... ။ ကဲ ေမးခ်င္တာရိွေသးရင္ ေမးေနာ္။ ေဒၚေလးဖက္က ေျပာျပတာေတာ့ၿပီးၿပီ။”
“အိုင္ယူဒီသံုးရင္ ဆိုးက်ဳိးေတြကေတာ့ နည္းတယ္ေနာ္ ေဒၚေလး”
“ဟုတ္တယ္ကြယ့္ ... ဒါေပမယ့္ သူက ေသခ်ာကၽြမ္းက်င္တဲ့သူနဲ႔ ထည့္သြင္းမွ ျဖစ္မွာကိုေတာ့ မေမ့နဲ႔၊ သမီးတို႔က ဘယ္သူ႔ကိုပဲ ဒီကိစၥေတြေျပာျပ ေျပာျပ ေဆးေတြသံုးရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္ပါမွ အသံုးျပဳဖုိ႔ မေမ့ၾကဖို႔ေတာ့ အၿမဲတမ္း ေျပာျပေနဖို႔လိုတယ္။ ေနာက္ ေကာင္းက်ဳိးကိုပဲ ေျပာၿပၿပီး ဆိုးက်ဳိးကို မေျပာပဲမေနနဲ႔ ဟုတ္ၿပီလား။ ေၾသာ္ ေဒၚေလးေမ့လုိ႔ကြယ့္၊ ႀကိဳးေလးက အၿမဲတမ္းက်ေနေတာ့ ဆီးသြားတဲ့အခါ သတိထားရတယ္ေနာ္”
“ဟုတ္ကဲ့ပါ ေဒၚေလး၊ သမီးေတာင္ ေနာက္ပုိင္းမွ သေဘာေပါက္တယ္။ သမီးတို႔နားက အစ္မႀကီးကေျပာတယ္၊ အပ်ဳိတုန္းက သူက ၀က္ၿခံလံုး၀ မေပါက္ဘူးတဲ့။ ခုေနာက္ပိုင္းမွ ျဖစ္လာတယ္လုိ႔ ေျပာတယ္၊ အဲဒါ ေဆးတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးစားတာ ထုိးတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္ေနာ္၊ သူက ကေလး ၂ ေယာက္ရၿပီး မယူေတာ့ဘူး”
“အင္း၊ အဲလုိ တရားေသတြက္လုိ႔ မရဘူးေလ၊ သူ တကယ္ ဘာလုပ္ထားလဲဆိုတာ သိမွျဖစ္မွာေပါ့။ ၀က္ၿခံေပါက္တာက အသားအေရ ညစ္ညမ္းလို႔လည္းျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဥပမာ၊ မ်က္ႏွာလိမ္း မိတ္ကပ္ေတြေၾကာင့္ ဒါမွမဟုတ္ ဖုံေတြထူထပ္တဲ့ ေနရာကျပန္လာၿပီး မသန္႔ရွင္းမိတာမ်ဳိး၊ တခုခုေပါ့ေလ၊ အသားအရည္ မသန္႔ရွင္းမိတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္ေလ။ ေနာက္တစ္ခုက ရာသီမမွန္တာမ်ဳိး၊ ၀မ္းခ်ဳပ္တာမ်ဳိးစသျဖင့္ေပါ့၊ အေၾကာင္းအရာေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ႏုိင္တာေပါ့”
“ကဲ သမီးတို႔ေရ မိန္းကေလးေတြရဲ့ က်န္းမာေရးကုိ တစ္မ်ဳိးၿပီးတစ္မ်ဳိး ေဆြးေႏြးမယ္ဆိုရင္ ၿပီးေတာင္ၿပီးမွာ မဟုတ္ဘူးကြယ့္၊ ဒီေန႔ေမးစရာမရိွဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေဒၚေလးတို႔ ေနာက္မွျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေဆြးေႏြးၾကတာေပါ့ေနာ္။ ဘာေတြေမးမလဲဆိုတာ စဥ္းစားပါအံုး။”
“တစ္ခုေလာက္ ေမးခ်င္ပါတယ္ ေဒၚေလး”
“တစ္ခုမဟုတ္ဘူး၊ အမ်ားႀကီးေမးလုိ႔ရတယ္၊ မဟုတ္ရင္ ေဒၚေလးမာန္လည္း ျပန္သြားအံုးမယ္” သူငယ္ခ်င္းမေလးကုိ ခ်စ္စဖြယ္မ်က္ေစာင္းေလးလွမ္းထုိးရင္း ...
“ဟုိေလ... သေႏၶတားေဆး မစားပဲ တခါတည္း သားသမီးမရတဲ့ နည္းမရိွဘူးလားဟင္”
“ဟယ္ နင့္ေမးပံုကလည္း ေယာက္်ားေတာ့ယူမယ္၊ ကေလးေတာ့မယူဘူးေပါ့” ဟု တစ္ေယာက္ကေမးလုိက္ေတာ့...
“ငါ့ အတြက္မဟုတ္ပါဘူး၊ ငါ့အေမအတြက္ဟဲ့၊ ေမေမကေမးခုိင္းထားလုိ႔”
“ေၾသာ္” ဟုဆို၍ ၿငိမ္က်သြားသည္။
“အင္း ရိွတာေပါ့သမီးရယ္၊ ေနာက္တစ္ပတ္ျပန္ဆံုရင္ ေျပာမယ္ေလ၊ ေဒၚေလးမာန္ ေျပာမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြထဲမွာ သားေၾကာျဖတ္တဲ့ အေၾကာင္းလည္းပါမယ္။ အဲဒါက လံုး၀ ကေလးျပန္မရတဲ့ နည္းေပါ့ကြယ္” ဟုဆို၍ မိမိစကားျဖတ္လုိက္သည္။
တစ္ေယာက္တစ္ေပါက္ ေနာက္ေျပာင္ေနၾကရင္း မိမိအား ကားဂိတ္သို႔ လုိက္လံပုိ႔ေပးေသာ ကေလးမ်ားကုိ ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးစြာ ႏႈတ္ဆက္ရင္းျပန္လာခဲ့သည္။ ရင္ထဲမွာေတာ့ ဒီကေန႔ေျပာလုိက္တဲ့ စကား၀ုိင္းက အေၾကာင္း သူတုိ႔ေလးေတြ ေသခ်ာနားလည္ပါေစဟု တုိးတိတ္စြာ ဆႏၵျပဳေနလိုက္သည္။
ဆက္စပ္အေၾကာင္းအရာမ်ား
TERMS AND CONDITIONS
We (The Age & The Sydney Morning Herald) invite you to post comments in a number of areas of the website (comments areas). These include but are not limited to 'Your Say' and in the comments sections of blogs published on the website.
When using the comments areas, you agree to be bound by the following terms and conditions.
If you think that a comment that has been posted is offensive, unsuitable or has in some other way breached these terms and conditions, please email us at readerlink@smh.com.au with a link to the comment and your reasons for objecting to it. We'll consider whether there are grounds for editing or removing the comment and take appropriate action, but you won't necessarily be contacted as to our decision.
Our rights
1. We retain the right and discretion (but not the obligation) to edit, delete, reject or remove any comment which you post or seek to post in the comments areas.
2. You grant us a non-exclusive, royalty-free, perpetual, worldwide licence to reproduce and deal with any material you submit to us by all means whatsoever (including, without limitation, in print and electronic format).
3. We retain the right and discretion to terminate your access to the comments areas if we believe you are abusing the services in any way, or have breached these terms and conditions.
Your obligations
5. You will not post any material in the comments areas:
(a) which is not original work in which you own the copyright, or which in any way violates or infringes (or could reasonably be expected to violate or infringe) the copyright, registered trademark or intellectual property rights of another person;
(b) which is (or could reasonably be expected to be) obscene, offensive, pornographic, vulgar, profane, indecent or otherwise illegal;
We (The Age & The Sydney Morning Herald) invite you to post comments in a number of areas of the website (comments areas). These include but are not limited to 'Your Say' and in the comments sections of blogs published on the website.
When using the comments areas, you agree to be bound by the following terms and conditions.
If you think that a comment that has been posted is offensive, unsuitable or has in some other way breached these terms and conditions, please email us at readerlink@smh.com.au with a link to the comment and your reasons for objecting to it. We'll consider whether there are grounds for editing or removing the comment and take appropriate action, but you won't necessarily be contacted as to our decision.
Our rights
1. We retain the right and discretion (but not the obligation) to edit, delete, reject or remove any comment which you post or seek to post in the comments areas.
2. You grant us a non-exclusive, royalty-free, perpetual, worldwide licence to reproduce and deal with any material you submit to us by all means whatsoever (including, without limitation, in print and electronic format).
3. We retain the right and discretion to terminate your access to the comments areas if we believe you are abusing the services in any way, or have breached these terms and conditions.
Your obligations
5. You will not post any material in the comments areas:
(a) which is not original work in which you own the copyright, or which in any way violates or infringes (or could reasonably be expected to violate or infringe) the copyright, registered trademark or intellectual property rights of another person;
(b) which is (or could reasonably be expected to be) obscene, offensive, pornographic, vulgar, profane, indecent or otherwise illegal;